“सामुदायिक विद्यालयको पुनर्जीवन : अपनत्व बिना सुधार असम्भव”

HariTG

सामुदायिक विद्यालयहरू (सरकारी विद्यालयहरू) नेपालको शिक्षा प्रणालीको मेरुदण्ड हुन्। तर पछिल्लो समय यी विद्यालयहरूको शैक्षिक गुणस्तरप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त हुँदै आएको छ। यसको प्रमुख कारणमध्ये एक हो — सामुदायिक विद्यालयप्रति सम्बन्धित सबै पक्षहरूको अपनत्व (ownership) को कमी। जबसम्म सामुदायिक विद्यालयप्रति वास्तविक चासो र जिम्मेवारी विकसित हुँदैन, तबसम्म यसको गुणस्तरमा उल्लेखनीय सुधार अपेक्षा गर्नु कठिन छ।

मुख्य बुँदाहरू:
1. अपनत्वको अभावले निम्त्याएको समस्या:
• हाल सामुदायिक विद्यालयलाई गरिब तथा साधारण वर्गका अभिभावकहरूले मात्र अपनाउने गरेको देखिन्छ।
• उच्च ओहदामा रहेका पदाधिकारीहरू, जनप्रतिनिधिहरू, शिक्षकहरू र सरकारी कर्मचारीहरूले आफ्ना छोराछोरीलाई निजी विद्यालयमा पढाउने प्रवृत्ति विकास भएको छ, जसले उनीहरूलाई सामुदायिक विद्यालयको समस्यासँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्न बाध्य बनाएको छैन।
2. अनिवार्य व्यवस्था आवश्यकताको तर्क:
• यदि राज्यकोषबाट तलब भत्ता खाने उच्च तहका सबै सरकारी कर्मचारी, जनप्रतिनिधि र शिक्षकहरूका छोराछोरीलाई अनिवार्य रूपमा सामुदायिक विद्यालयमा पढाउन बाध्य पारियो भने उनीहरू स्वयं विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर सुधारमा सरिक हुनेछन्।
• यस्तो अनिवार्य व्यवस्थाले विद्यालय सुधारप्रति उनीहरूमा स्वाभाविक चासो र जिम्मेवारी पैदा गर्नेछ।
3. अपनत्व विकासले ल्याउने सकारात्मक परिवर्तनहरू:
• शिक्षकहरू आफ्नो शिक्षण पद्धति र विद्यालय व्यवस्थापनमा अझ बढी जिम्मेवार बन्नेछन्।
• जनप्रतिनिधिहरू र सरकारी अधिकारीहरू विद्यालयको भौतिक संरचना, शैक्षिक सामग्री, शिक्षक क्षमता विकास आदि कुरामा सक्रिय हुनेछन्।
• अभिभावक र समुदायको सामूहिक चासो र सहयोगले विद्यालयहरू समग्र रूपमा बलियो हुनेछन्।
4. गुणस्तर सुधारको प्रत्यक्ष परिणाम:
• जब शिक्षा प्रणालीमा सबै वर्गका बालबालिकाहरूको पहुँच बराबरी हुन्छ, तब गुणस्तर सुधार स्वभाविक रूपमा दिन दुई गुणा रात चौगुणा रूपमा अघि बढ्छ।
• यसले दीर्घकालीन रूपमा राष्ट्रिय शिक्षा प्रणालीमा समावेशीता, समानता र उत्कृष्टताको विकास गर्नेछ।
5. व्यक्तिगत अनुभव र निचोड:
• मेरो व्यक्तिगत अनुभवमा, जब कुनै सेवामा अपनत्व हुन्छ, त्यसप्रति स्वाभाविक चासो र सुधार गर्ने प्रेरणा पनि बढ्छ।
• त्यसैले, सामुदायिक विद्यालयको वास्तविक सुधारका लागि नीतिगत रूपमा यस्तो अनिवार्य नियम लागु गर्नु अत्यन्तै आवश्यक छ।

निष्कर्षः
सामुदायिक विद्यालय सुधारको आधार भनेकै यसको अपनत्व हो। र यो अपनत्व बलियो बनाउन सबै सरकारी तहका जिम्मेवार वर्गहरूलाई आफ्नै बालबालिका सामुदायिक विद्यालयमा पढाउन बाध्य बनाउनु आजको आवश्यकता हो।

2 Comments

  1. 益群网:终身分红,逆向推荐,不拉下线,也有钱赚!尖端资源,价值百万,一网打尽,瞬间拥有!多重收益,五五倍增,八级提成,后劲无穷!网址:1199.pw

  2. This game is a blast! The unique survival race mechanics will keep you on your toes, constantly adapting to new challenges. With its focus on strategic resource management and thrilling encounters, survival race offers a deeply engaging experience for anyone who loves a good challenge. Highly recommended!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *